Een kind van elf leest geen boeken voor zesjarigen

Een kind van elf dat leest als een kind van zes, is nog steeds elf. Tja, dat klinkt zo logisch dat je je afvraagt waarom je het eigenlijk moet opschrijven. Maar toch gaat het daar nogal eens mis. Beter gezegd, ging het vroeger nog wel eens mis.

Stel: je bent elf jaar en je komt uit Syrië, Oekraïne of Eritrea. Je bent nog maar kort in Nederland. Je Nederlands is niet goed en lezen lukt al helemaal niet. Dus krijg je een boekje op AVI Start. Prima.

Alleen is dat boekje gemaakt voor een kind van zes. En daar zit je dan als elfjarige. Met een verhaal over een schattig konijntje dat zijn knuffel kwijt is. Motiveert dat tot lezen in die nieuwe taal waar je toch al zoveel moeite mee hebt?

Niet echt waarschijnlijk.

Dat was eigenlijk de gedachte achter onze nieuwe reeks LeesVlam. Wij van Eenvoudig Communiceren, samen met onze collega's van Schoolsupport, wilden boeken maken voor nieuwkomers van negen tot twaalf jaar die nog moeten leren lezen. Heel eenvoudig geschreven, van AVI Start tot M4, maar niet kinderachtig. Lowan, de organisatie voor ISK’s, vroeg erom en wij durfden de uitdaging wel aan.

Inmiddels zijn er twaalf boeken verschenen in de Leesvlam-reeks. En dan begint het spannende gedeelte. Want als uitgever kun je van alles bedenken en er prachtige verhalen bij vertellen, maar uiteindelijk gebeurt het ergens anders. In de klas, met een kind dat zo'n boek voor zich krijgt.

Dus was ik vooral benieuwd naar de reacties. En die kwamen er. Volop zelfs.

Een leerkracht schreef dat ze merkt hoe belangrijk het is dat niet alleen het leesniveau bij een leerling past, maar ook het onderwerp en de uitstraling van een boek. Dat doet iets met de motivatie en zelfs met het zelfvertrouwen.

Precies, dat is ook helemaal de bedoeling van deze nieuwe reeks.

Op een andere school waren de eerste delen al gelezen. De leerlingen waren enthousiast, schreef de leerkracht. De hele serie krijgt nu een plek in de schoolbibliotheek.

Prachtig, laten we hopen dat alle basisscholen dit plan opvatten.

En iemand van de website Kinderboeken in the Picture schreef: “Ik ben zooo blij dat deze boekjes er zijn!”

Yesss!!

Dat zijn natuurlijk reacties die je als uitgever graag leest. Maar ik kwam ook een recensie tegen waarin stond dat de verhalen niet veel ‘literaire diepgang’ hebben. Daar moest ik eerlijk gezegd wel een beetje om lachen.

Want, tsja, literaire diepgang… voor de doelgroep van niet-gealfabetiseerde, zeer jonge tieners. Probeer het maar eens. Schrijf maar eens een spannend en ‘gelaagd’ verhaal voor de net genoemde elfjarige die nauwelijks Nederlands kan lezen. Let wel: je mag bijna geen moeilijke woorden gebruiken. Je zinnen moeten kort zijn. Ingewikkelde bijzinnen kun je schudden. Uitgebreide beschrijvingen ook. En toch moet dat kind na bladzijde drie denken: ik wil weten hoe dit afloopt. Dat is verdraaid moeilijk.

Nee, literaire diepgang is in dit beginstadium van deze kersverse reeks wellicht wat te veel gevraagd.
Eerst proberen we maar eens op dat AVI Start-niveau een verhaal te vertellen dat een jonge tiener überhaupt boeit. Want dat kind van elf heeft misschien nog maar een paar honderd Nederlandse woorden tot zijn beschikking. Maar het heeft wel elf jaar geleefd. Het heeft vrienden gehad. Misschien oorlog meegemaakt. Het heeft gelachen, ruzie gemaakt, wedstrijdjes verloren en wedstrijdjes gewonnen, zich geschaamd en is misschien al eens een beetje verliefd geweest.

En daar op inhaken met alleen wat basiswoorden als gereedschap, dat is al moeilijk genoeg. Voor nu dan. Want wat ons betreft zetten we deze reeks door en verschijnt er in de toekomst een volgend twaalftal boeken. Allemaal om die jonge lezer uit dat andere land te laten zien dat lezen leuk is. En wie weet, ontstaat dan vanzelf de ruimte om een scheutje literaire diepgang aan het Leesvlam-recept toe te voegen.

Bekijk Leesvlam